Gezegden over speelkaarten. Diverse Nederlandse spreekwoorden en uitdrukkingen zijn ontleend aan het kaartspel.

katrien bouwt kaartenhuis

  1. Zij zet alles op één kaart.
  2. Zij speelt open kaart.
  3. Zij speelt hem in de kaart.
  4. Zij ontdekte dat er sprake is van doorgestoken kaart.
  5. Zij constateert dat bij hen armoede troef was.
  6. Zij speelde haar troeven uit.
  7. Zij heeft alle troeven in handen.
  8. Zij moet kleur bekennen.
  9. Zij liet zich in de kaart kijken.
  10. Zij gaf hem een jas.

Na het onderstaande plaatje van de hond Pluto met speelkaarten, volgen de betekenissen van de bovenstaande gezegden over ….kaarten en het kaartspel, vergezeld van een uitleg. Pluto met speelkaarten

1. Zij kiest daarmee voor een oplossing en waagt daarmee een gok.
Bij alle kansspelen heeft men de meeste mogelijkheden tot winst als men zijn risico’s spreidt. Wie echter al zijn kansen op één kaart zet, kan weliswaar ineens heel veel winnen, maar maakt ook grote kans om alles ineens te verspelen.

2. Zij vertelt eerlijk hoe de situatie is.
Wanneer men met open kaart speelt, is bij het kaartspel voor alle medespelers duidelijk wat iemand in zijn handen heeft, en hoe hij de zaak aanpakt. Zo iemand kan de anderen dus nooit bedriegen.

3. Zij hielp hem om een doel te bereiken.
Bij het kaartspel kunnen de kaarten zo verdeeld zitten, dat iemand het spel naar zijn hand kan zetten, als het geluk even meewerkt. Wanneer een van de andere spelers nu zo uitkomt als voor die persoon wenselijk is, speelt hij hem in de kaart, en werkt daarmee ongewild mee aan de overwinning van de gelukkige.

4. Zij heeft door dat er bedrog in het spel is.
Omdat er met kaarten geld te verdienen is, wordt er ook mee vals gespeeld. Een van de bekendste manieren is om met speldenprikjes merkgaatjes in de speelkaarten aan te brengen, zodat aan de positie van het prikje kan worden vastgesteld welke kaart het is. Die kaarten zijn dan ‘doorgestoken’. Wanneer iemand dus spreekt van ‘doorgestoken kaart’ , is er bedrog in het spel.

5. Zij stelt vast dat zij maar heel weinig geld te besteden hebben.
Als bij klaverjassen of bridgen bijvoorbeeld ruiten ‘troef’ zijn, kan men met een ruitenkaart een slag binnenhalen van een kleur die men niet heeft. Wanneer buiten de spelen iets ‘troef’ is, komt het veel voor, of is het de overheersende tendens. Als de griep troef is, betekent dit dat de griep heerst.

6. Zij kwam met meerdere argumenten.
De troeven zijn in het kaartspel hoge kaarten, omdat men er slagen van een andere kleur mee kan aftroeven. Iemand die bij het kaartspel zijn troeven op tafel legt, laat dus zien wat hij nog meer aan ‘slagkracht’ in zijn handen heeft, vaak in de overtuiging dat die genoeg is voor de winst. Wie in een gesprek figuurlijk ‘zijn troeven op tafel legt’, etaleert alle argumenten en dwangmiddelen die hem ten dienste staan, en speelt ‘open kaart’.

7. Zij is meester van de situatie.
De speler die alle troeven in handen heeft, beheerst het kaartspel dat hij op dat moment speelt met anderen volkomen, omdat zijn ‘hand’ onaantastbaar is. Hetzelfde geldt voor iemand die zich zo goed heeft voorbereid of zulke doorslaggevende argumenten heeft, dat zijn gesprekspartners kansloos zijn.

8. Zij moet laten zien hoe ze ervoor staat.
Een van de basisregels in veel kaartspelen is dat men kleur moet bekennen: de kleur (ruiten, schoppen, harten of klaver)opwerpen die bij uitkomst ‘gevraagd’ wordt. Wie kleur bekent, laat dus gedwongen zien hoe hij ervoor staat.

9. Zij verried zichzelf.
Tijdens het kaarten is het de bedoeling dat men zijn kaarten voor zichzelf houdt, zodat geen van de anderen kan zien wat men in handen heeft. Wie nu zo dom is zich door een ander in de kaart te laten kijken, maakt het die ander een stuk makkelijker om het spel naar zich toe te trekken.

10. Zij stelde hem teleur.
Een ‘jas’ is bij het kaarten een troef. Als men dus een ‘jas’ krijgt, moet men een slag inleveren die men eigenlijk al voor zichzelf had geteld. Zoiets is een teleurstelling.
Dagobert Duck met valsspelers

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *