Is goochelen een spel? Schoolgoochelaar Aarnoud Agricola geeft antwoord.

Is goochelen en spel of sport goochelaar Aarnoud Agricola

Is goochelen een spel? Goochelaar Aarnoud Agricola uit Utrecht vindt van wel. Is goochelen een sport? Dat hangt ervan af. In ieder geval is het wel leuk om tijdens de kinderboekenweek 2013 over sport en spel op basisscholen ook iets te doen met goochelen. Een gesprek met schoolgoochelaar en buikspreker Aarnoud Agricola.

Vind je dat goochelen een spel is?

Jazeker. Goochelen kun je zien als een vorm van ….toneelspel. De grondlegger van de moderne goochelkunst, de Franse goochelaar Jean Eugène Robert Houdin (1805-1871), zei al: ‘Een goochelaar is een acteur die de rol speelt van goochelaar’. Kinderen die goochelaar willen spelen kunnen gebruik maken van een goocheldoos. In speelgoedwinkels liggen de goocheldozen tussen de dozen met gezelschapsspellen.

In 1938 schreef de historicus Johan Huizinga een belangrijk boek waarin hij ingaat op het spel van de mens. In dat boek, dat de titel Homo Ludens heeft (Latijn voor: de spelende mens), beschrijft hij eigenschappen van het spel. Laten wee eens kijken of goochelen daaraan voldoet.

  • Vrijheid. Wie goochelt doet dat uit vrije wil. Goochelen is niet noodzakelijk om in leven te blijven. Een beroepsgoochelaar leeft natuurlijk wel van zijn optredens, maar daar kiest hij zelf voor. Hij zou zijn geld ook op een andere manier kunnen verdienen
  • Begrenzing in tijd. Een goochelvoorstelling heeft een duidelijk begin en een duidelijk einde.
  • Herhaalbaar. Een goochelshow kan meerdere malen worden gedaan. Het is zelfs aan te raden om dat te doen, want over het algemeen geldt: hoe vaker je een voorstelling doet, des te beter wordt deze.
  • Begrenzing in plaats. Een live-goochelshow vindt plaats in een ruimte, vaak op een podium in een zaal.
  • Orde. In een goochelvoorstelling is meestal een duidelijk een orde waar te nemen, een bepaalde structuur. Als die er niet is, is deze voor het publiek minder interessant. Ok zijn er bepaalde spelregels. Daarbij kun je denken aan: de goochelaar bewaart zijn geheimen, de goochelaar behandelt zijn publiek respectvol en toeschouwers volgende instructies van de goochelaar op.
  • Schoonheid. Goochelen kan worden beschouwd als een vorm van podiumkunst. En een kenmerk van kunst is een bepaalde schoonheid. In goede goochelshows zijn heel bewust esthetische elementen opgenomen.
  • Spanning. In een goochelshow is het de bedoeling dat het publiek dingen ervaart die eigenlijk niet kunnen. Het is zelden honderd procent zeker dat dat gaat lukken. Er is dus duidelijk sprake van een bepaalde spanning in een goochelvoorstelling. Goochelaars doen vaak hun best om die spanning op te bouwen.
  • Clubvorming. Als je heel geïnteresseerd bent in een bepaald onderwerp, wil je graag in contact zijn met mensen die er ook mee bezig zijn om geinspireerd te worden en van elkaar te leren. In Nederland en België zijn er daarom meerdere goochelclubs. Zelf ben ik lid van de  Magische Kring Centraal Nederland. Goochelaars in Nederland wisselen informatie uit op het forum www.goochelaars.com.
  • Geheim. Als het hebben van een geheim tegenover buitenstaanders ergens belangrijk is, dan is het wel in de goochelkunst.  Een van de belangrijkste regels voor goochelaars is dat ze de geheimen van hun goocheltrucs moeten bewaren.
  • Afgezonderd van het gewone leven. De goochelaar en zijn publiek stappen tijdens de goochelshow in een aparte wereld, een soort fantasiewereld waarin dingen gebeuren die eigenlijk niet mogelijk zijn.

Is goochelen een sport?

Ik zou mijn schoolvoorstellingen met goochelen en buikspreken die ik jaarlijks ontwikkel rond het thema van de kinderboekenweek geen sport willen noemen. En heel veel voorstellingen van collega-goochelaars zijn naar mijn idee ook geen sport. Ook zie ik het niet gebeuren dat de Olympische Spelen de sport ‘goochelen’ gaan invoeren.

Toch zijn er wel overeenkomsten tussen goochelen en sport. Dan denk ik met name aan olympische sporten waarbij het erom gaat om iets zo mooi en kunstig mogelijk te doen, zoals schoonspringen, gymnastiek en synchroonzwemmen.

Voor goochelaars zijn er ook wedstrijden. Ongeveer jaarlijks organiseert de Nederlandse Magische Unie (dat is de overkoepelende organisatie van de goochelverenigingen in Nederland) jaarlijks een goochelcongres met een concours. De goochelaar die het hoogste aantal punten scoort, mag zich Nederlands kampioen goochelen noemen.

Eén keer per drie jaar is er een wereldcongres voor goochelaars dat wordt georganiseerd door FISM. Deelnemers aan deze ‘World Championships of magic’ dingen mee naar te titel ‘wereldkampioen goochelen’. Zelf heb ik geen ambitie om aan die wedstrijden mee te doen, maar ik vind het wel leuk dat ik diverse malen als bezoeker heb deelgenomen aan wereldcongressen goochelen, onder andere in Den Haag en in Stockholm.

Op goochelcongressen is er soms een programma-onderdeel dat magic sports wordt genoemd. Dat is een soort spel waarbij de deelnemende goochelaars ter plekke met voorwerpen die van te voren zijn uitgekozen een act moeten doen. Daarbij is het dus belangrijk om goed te kunnen improviseren. Daarnaast is het essentieel om de goochelprincipes te kennen en veel trucs te beheersen.

Sport gaat natuurlijk primair over lichaamsbeweging (afgezien van denksporten, zoals schaken). Tijdens mijn goochelvoorstellingen gebruik ik mijn lichaam natuurlijk wel, maar niet op zo’n manier dat ik het als sport zou willen betitelen. Dat is heel anders bij bijvoorbeeld de beroemde Nederlandse illusionist Hans Klok. Hij werkt ongelofelijk snel en beweegt op een mooie manier die enorm veel inspanning vraagt. Naar mijn idee verdient hij terecht de titel The fastest magician of the world. Wat hij samen met zijn assistentes doet op de podia van grote schouwburgen is echt topsport.

KLIK HIER OM TE LEREN GOOCHELEN

Een gedachte over “Is goochelen een spel? Schoolgoochelaar Aarnoud Agricola geeft antwoord.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *